NABADDA IYO NUSUUSTA DIINTA.

 

Nabad galyadu waa naruuro aysan ka ahaan karin nolosha aadanaha
iyo naflaha dhamaan sidaa darteed ayay diintu islaamka xoogga saartaa adkaynta nabadgalyada iyo ilaalinta nolosha bani aadmiga wuxuuna islamku arinta nabad galyada ku daray daruuriyadka shanta ah ee ay shareecada islaamku uqasdiday.

xaqnimada arintaasn waa mid uu xaqiiqo u arki karo qof kasta oo udhaba gala nusuusta diinta ee nabadgalyada ku saabsan.

Hadaan wax ka yara ishaaro ahmiyada nabadda waxaan kusdoo ururin karaa dhowr qodob qodob oo koo kooban.

1-ilaahay magacyadiisa waxaa ka mid ah.
‎السلام
Oo nabadgalyo ah.

2-markaan isa salaamayno waxaa nala faray inaan isku salaano.
‎السلام عليكم
“Nabad galyo dushiina ha ahaato”.

3-rasuulka scw markaan ku salinayno waxaa nala faray inaan niraahno.
‎صلي الله عليه وسلم.
Oo ah “nabad iyo naxariis dushiisa ha ahaato.

4- salaama naqsiga salaadda waa
‎السلام عليكم ورحمة الله.
Oo ah “nabadgalyo dushiina ha ahaato iyo raxmadda alle”.

5-salaadaha markaan ka baxno waxaa nala faray inaan niraahno.
‎اللهم انت السلام ومنك السلام.
Oo ah” ilaahow adaa nabad ah xagaada ayayna nabadda ka timaaddaa”.

6-waa astaantii iyo ducadii uu rabbi ugartay ambiyada iyo mursaliinta.

‎ وَسَلَامٌ عَلَى الْمُرْسَلِينَ
“Nabad galyo mursaliinta dushooda ha ahaato”.

‎- { سَلَام عَلَى نُوح فِي الْعَالَمِينَ }
“Nabadgalyo dushiisa ha ahaayo nebi nuux”

‎-سَلامٌ عَلَى إِبْرَاهِيمَ.
“Nabadgalyo dushiisa ha ahaato nebi ibraahiim”

‎-سَلَامٌ عَلَى مُوسَى وَهَارُونَ.
“Nabadgalyo dushooda ha ahaato muuse iyo haaruun”

‎- سَلامٌ عَلَى إِلْ يَاسِينَ.
“Nabadgalyo ilyaas dushiisa ha ahaato”

‎- ( وَسَلامٌ عَلَيْهِ يَوْمَ وُلِدَ وَيَوْمَ يَمُوتُ وَيَوْمَ يُبْعَثُ حَيًّا )
“Nabadgalyo dushiisa ha ahaato maalinta la dhalay iyo maalinta uu dhimanayo iyo maaalinta la soo saari doono isaga oo nool”

‎- ( وَالسّلامُ عَلىَّ يَومَ وُلِدتُ وَيَومَ أَمُوتُ وَيَومَ أُبعَثُ حَيّاً ).
“Nabadgalyo dushayda ha ahaato maalinta lay dhalay iyo maalinta aan dhimanayo iyo maalinta lay soo saari doono aniga oo nool”

‎-قِيلَ يَا نُوحُ اهْبِطْ بِسَلَامٍ مِنَّا وَبَرَكَاتٍ عَلَيْكَ ﴿٤٨ هود﴾
“Waxaa lagu yiri nuuxoow ku hoobo oo ku dag adigoo ku sugan nabadgalyo iyo barakooyin xaganaga ka ahaatay”

7-Nabaddu waa waxa ugu horeeyo ee ay malaa’igtu ugu bishaarayso dadka janada galaya.

‎ – وَسِيقَ الَّذِينَ اتَّقَوْا رَبَّهُمْ إِلَى الْجَنَّةِ زُمَرًا ۖ حَتَّىٰ إِذَا جَاءُوهَا وَفُتِحَتْ أَبْوَابُهَا وَقَالَ لَهُمْ خَزَنَتُهَا سَلَامٌ عَلَيْكُمْ طِبْتُمْ فَادْخُلُوهَا خَالِدِينَ.

“Waxaa loo kaxeeyay kuwii dhowrsaday ee rabigood ka baqay jannada…oo markay yimaadeen waxaa loo furay albaabadeeda waxayna malaa’iktii janada qaabilsaneyd ku tiri nabadgalyo dushiina ha ahaato waad wanaagsanaateen ee gala janada idinka oo ku waaraya”.

‎-” لَا يَسْمَعُونَ فِيهَا لَغْوًا وَلَا تَأْثِيمًا إِلَّا قِيلًا سَلَامًا سَلَامًا ”
“Janada dhexdeeda ku maqli maayaan hadal aan qiimo lahay iyo mid dambi ah ilaa inay isa salaamayaan mooyee oo ay is oranayaan nabad nabad”.

‎-وَتَحِيَّتُهُمْ فِيهَا سَلَامٌ ﴿١٠ يونس﴾
“Salaantoodu waa nabad”.

‎-يَقُولُونَ سَلَامٌ عَلَيْكُمُ ادْخُلُوا الْجَنَّةَ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ ﴿٣٢ النحل﴾
“Malaa’igtii ayaa ku oranaysa nabadgalyo dushiina ha ahaato ku gala janada wanaagii aad soo samayseen darteed”.

‎-ادْخُلُوهَا بِسَلَامٍ آمِنِينَ ﴿٤٦ الحجر﴾
“Nabad ku gala janada idinkoo kuwo la nabad galiyay ah”.

‎-سَلَامٌ عَلَيْكُمْ بِمَا صَبَرْتُمْ فَنِعْمَ عُقْبَى الدَّارِ ﴿٢٤ الرعد﴾
“Nabad dushiina ha ahaato alla janno ku wanaagsanaa daar lagu dambeeyo”.

‎-وَنَادَوْا أَصْحَابَ الْجَنَّةِ أَنْ سَلَامٌ عَلَيْكُمْ ﴿٤٦ الأعراف﴾
“Waxay u dhawaaqayaan janada asxaabteeda iyagoo leh nabad ha idiin sugnaato”.

8-Nabad galyada waa halhayska Rususha iyo dadka wanaagsan marka ay dhib kala kulmaan jaahiliinta iyo gaalada.

‎-قَالَ سَلَامٌ عَلَيْكَ سَأَسْتَغْفِرُ لَكَ رَبِّي إِنَّهُ كَانَ بِي حَفِيًّا ﴿٤٧ مريم﴾
” nebi ibraahim wuxuu yiri-nabadgalyo dushaada ahaato aabe,waxan dambi dhaaf kaaga dalbi doonaa rabigay….

‎وَعِبَادُ الرَّحْمَنِ الَّذِينَ يَمْشُونَ عَلَى الْأَرْضِ هَوْناً وَإِذَا خَاطَبَهُمُ الْجَاهِلُونَ قَالُوا سَلَاماً.
“Adoomada alle waa kuma dhulka ugu soconaya si dhib yar,marka ay jaahiliinta la murmaana yiraahda nabadeey”.

‎-سَلَامٌ عَلَيْكُمْ لَا نَبْتَغِي الْجَاهِلِينَ.
“Nabad ha idiin sugnaato ma dalabno dooda jaahiliinta”

9-sidoo kale nabaddu waa halhayskii ambiyada marka ay la kulmaan malaa’igta iyo muminiinta ama dad ayan heybtooda garanaynin.

‎-وَلَقَدْ جَاءَتْ رُسُلُنَا إِبْرَاهِيمَ بِالْبُشْرَىٰ قَالُوا سَلَامًا ﴿٦٩ هود﴾
“Dhab ahaantii malaa’igtii aan udirnay wey utageen nabi ibrahim waxayna ku yiraahdeen nabadgalyo dushaada ha ahaato”

‎وَلَقَدْ جَاءَتْ رُسُلُنَا إِبْرَاهِيمَ بِالْبُشْرَىٰ قَالُوا سَلَامًا قَالَ سَلَامٌ ﴿٦٩ هود﴾
“Dhabtii malaa’iktii aan udirnay nebi ibraahim waxay ula tageen bishaaro waxayna ku yiraahdeen nabad dushaada ha ahaato”.

‎إِذْ دَخَلُوا عَلَيْهِ فَقَالُوا سَلَامًا قَالَ إِنَّا مِنْكُمْ وَجِلُونَ ﴿٥٢ الحجر﴾
“Xus waqti ay malaa’igtii usoo gashay nebi ibraahim oo ay ku yiraahdeen nabad isna uu ku yiri waan idinka cabsanay”

‎-إِذْ دَخَلُوا عَلَيْهِ فَقَالُوا سَلَامًا قَالَ سَلَامٌ قَوْمٌ مُنْكَرُونَ ﴿٢٥ الذاريات﴾
“Xus waqti ay usoo galeen malaa’igtu nebi ibraahim ee ay dhaheen nabad isna uu yiri nabad qoomyahow aanan garanaynin”

‎-وَإِذَا جَاءَكَ الَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِآيَاتِنَا فَقُلْ سَلَامٌ عَلَيْكُمْ ﴿٥٤ الأنعام﴾
“Haday kuu yimaadaan kuwa rumaynaya aayadaheena waxaad ku tiraahdaa nabadgalyo dushiina ha ahaato”.

‎-فَاصْفَحْ عَنْهُمْ وَقُلْ سَلَامٌ فَسَوْفَ يَعْلَمُونَ ﴿89 الزخرف﴾
“Iska cafi oo ku dheh nabadgalyo mar dambe ayay ogaan doonaane”

10-Nabagalyadu waa dariiqa kuwa hanuunka raaca.

‎-قَدْ جِئْنَاكَ بِآيَةٍ مِنْ رَبِّكَ وَالسَّلَامُ عَلَىٰ مَنِ اتَّبَعَ الْهُدَىٰ ﴿٤٧ طه﴾
“Waxaan kuula nimi fircoonow aayad xagga rabigaa ka sugan,waxayna nabadgalyo dushiisa ahaatay qofkii hanuunka raaca”

‎-قُلِ الْحَمْدُ لِلَّهِ وَسَلَامٌ عَلَىٰ عِبَادِهِ الَّذِينَ اصْطَفَىٰ ﴿59 النمل﴾
“Waxaad ku tiraahdaa ilaahay baa mahad leh nabadgalyana waxay usugnaatay adoomadiisa uu doortay”.

‎-سَلَامٌ هِيَ حَتَّىٰ مَطْلَعِ الْفَجْرِ ﴿5 القدر﴾
“Nabadgalyo ayaa ku dhex sugnaatay habeenka laylatul qadarka tan iyo inta waagu ka baryaayo”.

11-islaamku nabadda kama tagin xitaa xiliyada dagaalada iyo jihaadka.

‎-وَإِن جَنَحُواْ لِلسَّلْمِ فَاجْنَحْ لَهَا وَتَوَكَّلْ عَلَى اللّهِ إِنَّهُ هُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ (61).
“Haday kuu soo bandhigaan nabad ka aqbal oo ilaahay talo saaro isagaa ah mid wax maqla oo cilmi badane”

‎-وَلَوْ شَاءَ اللَّهُ لَسَلَّطَهُمْ عَلَيْكُمْ فَلَقَاتَلُوكُمْ فَإِنِ اعْتَزَلُوكُمْ فَلَمْ يُقَاتِلُوكُمْ وَأَلْقَوْا إِلَيْكُمُ السَّلَمَ فَمَا جَعَلَ اللَّهُ لَكُمْ عَلَيْهِمْ سَبِيلًا.
“Haddii alle doono gaalada wuu idinku saladi lahaa markaasay idinla diriri lahaayeen…ee haddii ay idinka dheeraadaan oo aysan idinla dagaalin oo ay nabadgalyo idiinku baaqaan markaas alle idiinma yeelin jid aad kula dagaalantaan”

‎-وَلَا تَقُولُوا لِمَنْ أَلْقَىٰ إِلَيْكُمُ السَّلَامَ لَسْتَ مُؤْمِنًا ﴿٩٤.
“Ha dhihina qofkii idiinku baaqa nabad mu’min ma tihid”

‎-وَقَاتِلُواْ فِي سَبِيلِ اللّهِ الَّذِينَ يُقَاتِلُونَكُمْ وَلاَ تَعْتَدُواْ إِنَّ اللّهَ لاَ يُحِبِّ الْمُعْتَدِينَ (190) وَاقْتُلُوهُمْ حَيْثُ ثَقِفْتُمُوهُمْ وَأَخْرِجُوهُم مِّنْ حَيْثُ اخرجوكم.
“Kula dagaalama jidka alle kuwa idinka dagaalamaya oo kaliya hana xadgudbina waayo ilaahay ma jecla kuwa xadgudbaya@ku dila kuwaas idinla dagaalamaya meel kasta oo aad ka heshaan oo ka saara halkii ay idinka saareen.

Walaalayaal sida aan ku arkayno nusuusta quraanka ee nabadda ku saabsan waxaan shaki ku jirin in alle uu meel sare dhigay adkaynta nabadgalyada uuna uqasday ilaalinteeda.

Axaadiista ku soo aroortayna lama tirin karo waxaase tusaale ahaan ugu soo koobayaa dhowrkan xadiis.

‎وعَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو -رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا -عَنْ النَّبِيِّ -صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ -قَالَ: ” الْمُسْلِمُ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ، وَالْمُهَاجِرُ مَنْ هَجَرَ مَا نَهَى اللَّهُ عَنْهُ”.
‎روى الإمام أحمد في (المسند:ج2ص224ر7.

“Abdullahi ibnu cumar rc waxa laga wariyay inuu yiri:rasuulka scw wuxuu yiri muslim waxaa ah midka ay dadku ka nabad galaan afkiisa iyo adinkiisa,muhaajirna waxaa ah midka ka haajira wixii alle ka reebay”.

‎- عن أبي هريرة عن النبي صلى الله عليه و سلم قال : المسلم من سلم الناس من لسانه ويده والمؤمن من أمنه الناس على دمائهم وأموالهم.
‎رواه النسائي:ج8ص104ر4995) وقال عنه العلامة الألباني: حسن صحيح.

“Abuu hureyra rc waxaa laga wariyay inuu yiri: rasuulka scw wuxuu yiri: muslim waxaa ah midka ay dadka ka nabad galaan afkiisa iyo adinkiisa,mu’mina waxaa ah midka dadka unabad galiya dhiigooda iyo maalkooda”.

‎-وعن فضالة بن عبيد قال قال رسول الله صلى الله عليه و سلم : في حجة الوداع الا أخبركم بالمؤمن من أمنه الناس على أموالهم وأنفسهم والمسلم من سلم الناس من لسانه ويده والمجاهد من جاهد نفسه في طاعة الله والمهاجر من هجر الخطايا والذنوب”
‎رواه النساىي ج6ص21ر24004
‎ تعليق شعيب الأرنؤوط : إسناده صحيح.

“Fudaala bin cubeyd waxaa laga wariyay inuu yiri:rasuulka scw wuxuu yiri xajkii sagootinta:ma idiin sheegaa mu’minku waa midka dadka unabadgaliya maalkooda iyo naftooda,muslimna waxaa ah midka ay dadka ka nabad galaan afkiisa iyo adinkiisa,mujaahidna waa midka naftiisa kula jihaada dhaacada alle”.

Related posts

Leave a Comment